GENCİN MESLEK SEÇİMİNDE ANNE
– BABAYA ÖĞÜTLER
Lise yılları özellikle son sınıflar,
gencin geleceğine ilişkin yeni kararlar almasını ve bu kararları uygulamaya koymasını
gerektiren yıllardır.Lise öğrencileri ile yapılan araştırmalar lise son sınıf
öğrencilerinin en çok "gelecek, meslek ve tahsil" konusunda kaygıya düştüklerini göstermektedir.Bu halde bu yıllar
genç için kritik yıllardır ve aile yani anne-baba ve gençle ilgili diğer
yetişkin bireyler gence yardımcı olmalıdırlar.Anne-babanın üniversite sınavına
hazırlanan gence karşı izlemesi gereken tutumları şu şekilde özetleyebiliriz
·
Çocuğunuzun kendi istekleri ve
yetenekleri doğrultusunda seçim yapmasına izin veriniz. Meslek seçimi konusunda
yol gösterebilir, fikrinizi söyleyebilirsiniz ama son kararı siz değil,
çocuğunuz versin.
·
Bazı durumlarda anne-baba kendi
gerçekleştiremedikleri ideallerini çocuklarının gerçekleştirmesini isterler.
“Ben olamadım, o olsun" anlayışı ile genç zorlanır, baskı altında tutulur.
Çocuğunuzun istek ve ideallerinin sizinkinden farklı olabileceğini unutmayınız.
·
Bazı meslekler özel yetenek gerektirir.
Güzel sanatlar alanına giren meslekler gibi. Bazı anne-babalar çocuğun
yeteneklerine bakmadan onu zorlar. Çocuğunuzun yeteneklerine ve isteklerine
uygun olmayan bir mesleği seçmesi onu mutsuz ve başarısız yapar.
·
Çocuğunuzu kendinden daha başarılı
olanlarla kıyaslamak onu üzer. Unutmayın insanlar yetenekleri yönünden eşit
değildir. Nasıl boyları, kiloları, saç ve göz renkleri aynı değilse başarıları
da aynı olmayabilir. Çocuğunuzun durumunu başkaları ile değil, daha önceki
kendi durumu ile kıyaslayınız.
·
Ailede eşler arasındaki çatışmalar veya
ergenlik çağındaki gençle yapılan tartışmalar gencin başarısını azaltacağından
bu konuda titiz davranınız.
·
Ders çalışma konusunda yapılacak aşırı
baskılar çocuğunuzun ders çalışma ve başarma isteğini düşüreceğinden bu konuda
aşırı baskı yapmayınız. Çalışmasını kolaylaştıracak şekilde davranınız.
·
Çocuğunuzun sınava sakin ve endişeden
uzak hazırlanmasına çalışınız.
yükünü
arttırmaktadır. Çocuğunuzun rahatlayabilmesi için ders dışı faaliyetlere zaman
ayırmasına müsaade ediniz.
Lise son sınıftaki öğrencilerin Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme sınavlarına (ÖSYS) girmesi bir bakıma ilerde çalışacağı iş
alan(lar)ını ve mesleğini belirtmek anlamına gelmektedir.
O halde meslek seçimi öncesindeki bir adayın öğrenmesi gereken bilgi ve
tutumları
şu
şekilde özetleyebiliriz.
·
Mesleki tercihler ilk ve orta öğretim
boyunca verilecek kararlara ve yapılacak tercihlere yakından bağlıdır. O halde
mesleki tercih, lise son sınıftan çok önce temel öğretim son kademesinde (sekiz
yıllık ilk ve orta okulun sonunda) gireceğiniz orta öğretim kurumunun yapısına
bağlı olarak değişecektir.
·
Lisedeki alanınız ve aldığınız seçmeli
dersler de mesleki tercihlerinize yön verecektir. Sosyal bilimler alanında
öğrenim gören bir öğrencinin hiç bir kısıtlama olmamasına rağmen Sayısal Puan
ile öğrenci alan yüksek öğretim programlarını istemesi onun başarı şansını
düşürecektir.
·
Mesleki tercihinizi yapmadan önce
kendinizi tanıyınız. Kendinizi tanıyabilmeniz için ise, şu soruları
irdeleyiniz.
·
Beden ve boy durumum nasıl? Bazı
meslekler belirli bir boy ve ağırlıkla sahip kişiler talep ederler.
·
Beş duyu organının işlerliği meslek
seçiminden önemlidir.
·
Kişisel özellikleriniz ile yapacağınız
meslekler arasında yakın ilişkiler vardır. Duygusal ve sosyal olgunluğunuz,
kendinize güven dereceniz, girişkenlik ve ataklık meslek seçiminde göz önünde
bulundurmanız gerekenlerden yalnızca bir kısmıdır.
·
İlgileriniz de meslek seçiminde
önemlidir. Neleri yapmaktan ve neleri yapmamaktan hoşlanıyorsunuz? Serbest
zamanlarınızda nelerle uğraşıyorsunuz.? Bunlar size seçeceğiniz meslek
konusunda ip uçları verir.
·
Okul başarınız, öğrenim hayatınız
boyunca başarılı olduğunuz ve başarılı olamadığınız dersler hangileri? Onlarla
seçmeyi düşündüğünüz meslek(ler) arasında ilişki kurabilir mi?
·
Güzel sanatların herhangi bir koluna
karşı özel yeteneğiniz var mı? Kavrama gücünüz hangi alanda daha baskın?
·
Aileniz sizden beklentileri ve ekonomik
gücü nasıldır? Uzun süreli eğitim isteyen bir mesleğe yönelebilir misiniz?
Bu soruları cevapladıktan sonra
mesleklerle ilgili araştırmanızı yapınız.